Rhoi gofal iechyd darbodus ar waith

Arloesi – y grym ar gyfer gofal iechyd darbodus

  • Chris Martin, Aelod o Gomisiwn Bevan, Cadeirydd y Grŵp Gweithredu ar Ragnodi Darbodus, Cyn Gadeirydd, Bwrdd Iechyd Hywel Dda
  • Ifan Evans, Dirprwy Gyfarwyddwr, Arloesi mewn Gofal Iechyd, Llywodraeth Cymru – Yr Adran Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol

Crynodeb

Mae pobl wych yn gweithio i GIG Cymru gyda syniadau gwych am sut i wella gwasanaethau a chynnig gofal gwell. Gall GIG Cymru hefyd ddysgu o’r bobl sy’n defnyddio gwasanaethau, y mae gan lawer ohonynt fewnwelediad i sut y gellid darparu gofal mewn ffordd fwy effeithiol ac effeithlon.

Drwy ganolbwyntio ar arloesi darbodus, gall GIG Cymru alluogi staff a defnyddwyr gwasanaethau i droi syniadau arloesol yn realiti. Bydd hyn yn arwain at ofal a chanlyniadau gwell. Mae’r erthygl hon yn ymdrin â rhai o’r rhwystrau i arloesi ac yn nodi beth sydd angen ei newid er mwyn creu diwylliant arloesi sy’n canolbwyntio ar welliant.

arloesi

Rhaid i ni arloesi nawr

Mae gwasanaethau gofal iechyd yn ei chael hi’n anodd cadw i fyny gyda pha mor gyflym y mae pethau’n newid. Caiff y newidiadau hyn eu llywio gan lawer o ffactorau allanol, gan gynnwys anghenion poblogaeth sy’n heneiddio, datblygiadau ym maes gwybodaeth a thechnoleg, a disgwyliadau cynyddol y cyhoedd.  Dyma rywbeth y mae rhaid i ni ymdrin ag ef cyn i’n model gofal iechyd presennol ddod yn anghynaliadwy. Fel y dywed un arbenigwr ym maes newidiadau mewn busnes, Jack Welch:

‘If the rate of change on the outside exceeds the rate of change on the inside, the end is near.

Change before you have to. An organisation’s ability to learn, and translate that learning into action rapidly, is the ultimate advantage.’

Am nawr a’r dyfodol agos, mae’n rhaid i ni ddiwallu galw cynyddol o ran gofal iechyd a chodi ansawdd gan ddefnyddio’r cyllid sydd gennym ar hyn o bryd. Mae hyn yn golygu nad yw gwneud mwy o’r hyn rydym bob amser wedi’i wneud yn opsiwn bellach. Mae angen i ni drawsnewid y ffordd rydym yn darparu gwasanaethau yn radical. Rhaid i arloesi fod wrth wraidd busnes y GIG yng Nghymru wrth i ni ddod o hyd i ffordd fwy darbodus o ddarparu gwasanaethau gofal iechyd.  Nid dim ond ni sydd yn y sefyllfa hon – dyma her fyd-eang sy’n wynebu hyd yn oed y systemau gofal iechyd mwyaf gyda’r adnoddau mwyaf:

‘Innovation is not optional.  It is a national imperative.  To generate the innovation we need at a cost we can afford we need to re-tool our entire ecosystem for medical innovation to deliver new treatments and cures to patients faster and less expensively than ever before.  This will require unprecedented cooperation and collaboration between industry, academia, and regulators – and recognition by the federal government that a vibrant life-sciences industry will generate higher national productivity, lower total health care costs, and technological ‘spillovers’ that will benefit almost every other industrial sector, from agriculture to defense.’

(The Hill / Congress Blog)

Rhaid i ni arloesi i ddarparu gofal iechyd darbodus

Mae gofal iechyd darbodus yn nodi’r egwyddorion y byddwn yn eu cymhwyso yng Nghymru wrth i ni wneud hyn.  Mae’r cysyniad gwerth sylfaenol o sicrhau canlyniadau gwell drwy ymyrryd llai yn cael ei ddefnyddio ar draws y byd i hyrwyddo gwelliannau.  Nid dim ond ein system gofal iechyd ni sy’n cael ei hannog gan yr uchelgais i wneud dim niwed a dod o hyd i’r ffordd fwyaf effeithlon o ddarparu gwasanaethau effeithiol. Yr hyn sy’n gwneud Cymru’n wahanol yw’r egwyddor o degwch sydd wrth wraidd gofal iechyd darbodus.

I gleifion a darparwyr gofal iechyd, mae gwella iechyd a lles yn rhoi boddhad mawr. Fodd bynnag, mae ymddygiad sy’n newid a gwella iechyd y cyhoedd yn un o’r heriau mwyaf ym maes gofal iechyd. Dyma pam mae’n ymrwymiad a gaiff ei rannu mewn gofal iechyd darbodus, gyda’r darparwr gofal iechyd a’r claf yn cymryd cyfrifoldeb cyfartal ac yn cyfranogi’n gyfartal. Mae iechyd yn beth personol iawn, felly mae’n rhaid i ni ystyried dewisiadau a chanfyddiadau’r cyhoedd a’r claf wrth i ni fynd ar drywydd canlyniadau gwell drwy ymyrryd llai.

Arloesi yw’r elfen hanfodol a fydd yn ein galluogi i weithio allan sut y gallwn drawsnewid ein model presennol i fodel sy’n adlewyrchu egwyddorion gofal iechyd darbodus. Does gan neb yr ateb eto a chan fod gennym ein blaenoriaethau a’n hegwyddorion ein hunain yng Nghymru, bydd rhaid i ni weithio hyn allan ar ein pennau ein hunain. Un peth na allwn ei wneud yw parhau fel yr ydym nawr.  Fel y dywed Peter Drucker:

‘The greatest danger in times of turbulence is not the turbulence; it is to act with yesterday’s logic.’

Nid yw gofal iechyd darbodus yr un fath â’n model presennol felly bydd angen i ni herio llawer o’n rhagdybiaethau presennol ynghylch beth rydym yn ei wneud a sut rydym yn ei wneud. Mae hyrwyddo newid mewn systemau mawr yn gofyn am hyder, penderfyniad a dyfalbarhad. Y cyfle sydd gennym yng Nghymru yw’r ffaith bod ein system gofal iechyd yn gymharol fach ac integredig ac mae’n dilyn ymagwedd wedi’i chynllunio wrth drefnu a darparu gwasanaethau. Er na fydd y broses yn un hawdd, bydd hi’n werth chweil.

Bydd arloesi i ddarparu gofal iechyd darbodus yn trawsnewid canlyniadau cleifion, tra’n gwella ansawdd ac effeithlonrwydd ar yr un pryd, gan ryddhau arbedion drwy gynhyrchiant uwch. Bydd y broses yn cyfrannu at ein datblygiad economaidd hefyd. Drwy arloesi gyda chyfeiriad a diben, byddwn nid yn unig yn symud i system gofal iechyd mwy effeithlon, effeithiol a theg, ond byddwn hefyd yn creu gwybodaeth, cynnyrch a gwasanaethau newydd gwerthfawr yng Nghymru.

Beth yw arloesi?

Mae strategaeth Arloesi Cymru Llywodraeth Cymru yn diffinio arloesi fel:

Gweithredu syniadau newydd yn llwyddiannus. Weithiau mae’n digwydd o ganlyniad i gymhwyso gwybodaeth newydd sbon, ond yn amlach mae’n ganlyniad i newidiadau cynyddrannol, neu gyfuniadau newydd o syniadau a phrofiad sy’n bodoli’n barod. Gall ymwneud â datblygu cynnyrch newydd neu well, ffyrdd gwahanol neu well o gynhyrchu nwyddau neu wasanaethau, neu gyflwyno gwasanaethau cwbl newydd. Gall y rhain fod ar gyfer dibenion eraill ar wahân i werthu. Gallant ymwneud hefyd â’r ffordd y mae gwasanaethau cyhoeddus yn cael eu cynnig neu eu cyflenwi.

Arloesi Cymru, Llywodraeth Cymru, 2014

Drwy ganolbwyntio ar ofal iechyd, mae’r diffiniad a ddefnyddiwyd yn strategaeth GIG Lloegr, Innovation Health and Wealth, hefyd yn ddefnyddiol, er y byddai’n well gennym ystyried system gofal iechyd gyfan yng Nghymru, sy’n cynnwys darparwyr gofal eraill, cleifion a’r cyhoedd.

An idea, service or product, new to the NHS or applied in a way that is new to the NHS, which significantly improves the quality of health and care wherever it is applied.

Innovation Health and Wealth, NHS England, 2011

Pam mae angen i ni ddiffinio arloesi?

Mae diffiniadau yn bwysig oherwydd mae pawb yn elwa drwy weithio i ddealltwriaeth y mae pawb yn cytuno arni.  Mae termau fel gwella, arfer gorau, cyfieithu ymchwil, trosglwyddo gwybodaeth, newid system a masnacheiddio i gyd yn perthyn i faes arloesi, a gallant olygu pethau gwahanol i gynulleidfaoedd gwahanol.

At ein dibenion ni, mae arloesi yn golygu cyflwyno pethau newydd i’n system gofal iechyd er mwyn gwella ansawdd, diogelwch, effeithiolrwydd ac effeithlonrwydd gwasanaethau iechyd a gofal yng Nghymru. Nid yw hyn o reidrwydd yn golygu ychwanegu i brosesau neu arferion sy’n bodoli eisoes – mae hefyd rhaid i ni gael gwared ar gynnyrch ac arferion nad ydynt yn ychwanegu gwerth neu sydd wedi’u disodli gan rywbeth newydd neu well.

Sut mae arloesi yn gwneud gwahaniaeth?

Er mwyn gwneud gwahaniaeth amlwg i sefydliadau mor fawr â’r GIG, neu i gael effaith ar iechyd a lles cyffredinol y boblogaeth, mae angen cymhwyso, dangos a mabwysiadu egwyddorion arloesi.  Yng Nghymru, mae dros gan mil o bobl yn gweithio ym maes iechyd a gofal sydd eisiau gwneud pethau mewn ffordd well, felly mae gennym syniadau gwych ac arloesi arbennig yn barod.

Fodd bynnag, nid yw budd yr egni creadigol hwn wedi cael ei wireddu’n llawn eto am nad oes gennym ymagwedd systematig i ddatblygu’r syniadau a’r arloesi yma ar raddfa genedlaethol yn gyflym.  Dyna beth sydd ei angen arnom er mwyn i ni symud o ble rydym ar hyn o bryd i system gofal iechyd darbodus cynaliadwy.

Beth yw arloesi darbodus?

Pan fydd pobl yn siarad am arloesi maent fel arfer yn gwneud hynny mewn ffordd benagored oherwydd does neb yn gwybod beth fydd yn cael ei ddyfeisio, neu beth fydd y syniad gwych nesaf. Mae gwneud cyswllt rhwng arloesi a gofal iechyd darbodus yn golygu bod angen cymhwyso rhywfaint o gyfeiriad a rheolaeth i’r broses a’r meysydd rydym yn dymuno eu harloesi. Os rydym eisiau newid ein system gofal iechyd ar frys, gydag adnoddau cyfyngedig, yna mae angen i ni ganolbwyntio ein hamser a’n harian ar y dasg honno, gan ymdrin â’r pethau y gwyddom fod angen eu newid.

Bydd creu’r cyswllt hwn rhwng arloesi a gofal iechyd darbodus yn annog cyfranogiad ac mae’n ysgogol oherwydd mae ymdrech sydd wedi’i chyfeirio yn haws i’w hesbonio ac yn haws i’w deall.  Mae arloesi yn cynnig cyffro a chyfle, pethau cadarnhaol a fydd yn cael effaith yr eurgylch ar hyrwyddo gofal iechyd darbodus.

Peidio ag achosi niwed

Mae arloesi yn golygu gwneud pethau mewn ffordd well, felly mae’n rhaid i ni fod yn hollol glir nad yw’n bosibl cyfaddawdu mewn perthynas ag ansawdd, diogelwch, moeseg neu unrhyw un o’r mesurau diogelu eraill a ymgorfforwyd yn ein gwasanaethau gofal iechyd. Mewn cyd-destun arloesi, mae gwneud dim niwed hefyd yn golygu bod angen i ni roi sicrwydd a hyder i bobl na fydd rhoi cynnig ar rywbeth newydd yn niweidio eu gyrfa na’u henw da. Mae’n rhaid i ni greu amgylchedd diogel ar gyfer cymryd risgiau oherwydd weithiau bydd ceisio gwneud pethau mewn ffordd well yn golygu nad yw pethau’n gweithio. Mewn gwirionedd, dydyn ni ddim yn arloesi’n ddigon caled os mae popeth rydym yn rhoi cynnig arno yn gweithio’n dda. Mae methiant yn offeryn dysgu cryf iawn, felly mae angen i ni ei ganiatáu. Os bydd pobl yn ofni methiant, ni fyddant yn fodlon rhoi ei hunain mewn perygl drwy roi cynnig ar rywbeth newydd; ac os na fyddant yn ceisio ni allant lwyddo.

Defnyddio’r ymyriadau priodol lleiaf posbl

Mae’n rhaid i ni wneud mwy i annog a chefnogi arloesi nag y gwnawn ar hyn o bryd. Dylem fod yn ddigon hyderus i ddysgu o gyfalaf menter, sydd ynghlwm wrth arloesi a bob amser yn anelu at yr enillion mwyaf ar fuddsoddiad, am ei fod yn caniatáu lefel o fethiant. Mae’n gwneud hyn drwy gefnogi timau cryf, rhoi cerrig milltir clir iawn iddynt, a rhoi dim ond digon o arian i gyrraedd y cerrig milltir hynny. Dim ond os bydd prosiectau yn cyflawni yn erbyn eu cynllun y byddant yn cael rhagor o fuddsoddiad, fel arall caiff y prosiect neu’r tîm eu newid, neu caiff y buddsoddiad ei ddileu. Mae buddsoddwyr yn defnyddio adnoddau yn gynnil ac maent yn cymryd y broses gyflawni o ddifrif, gan ddefnyddio ymagwedd systematig.

Mae angen i ni wneud yr un peth ym maes gofal iechyd – mae sgiliau, amser ac arian yn adnoddau gwerthfawr felly ni allwn fforddio i’w gwastraffu. Beth bynnag rydym yn ei wneud i arloesi, mae angen i ni osod llwybr i’w fabwysiadu ar draws y system gyfan, gyda cherrig milltir clir a chymorth parhaus sy’n amodol ar gyrraedd y cerrig milltir hynny. Dylai hyn fod yn berthnasol i’r gwaith o ddatblygu, profi, gwerthuso a chyflwyno prosesau ac arferion newydd, yn ogystal â chynnyrch a gwasanaethau.

Tegwch a chydgynhyrchu

Nid oes gan neb fonopoli ar syniadau da – rydym oll yn rhan o hyn gyda’n gilydd felly mae pob safbwynt yn cyfrif. Yn y gweithlu iechyd a gofal cymdeithasol, mae angen i syniadau newydd ac arloesedd ddod o bobman – o glinigwyr rheng flaen yn ogystal ag ymchwilwyr, pobl academaidd, arbenigwyr, rheolwyr a staff cymorth. Mae hefyd angen i ni dynnu syniadau o’r tu allan drwy weithio gyda darparwyr gofal iechyd eraill, gwasanaethau cyhoeddus, y trydydd sector, cleifion a’r cyhoedd, ac o fewn y diwydiant.

Yn yr un modd ag y mae gofal iechyd darbodus yn cynnig perthynas decach rhwng cleifion a darparwyr mewn termau clinigol, dylem groesawu sylwadau gan y cyhoedd a chleifion ar sut y gellid gwella gwasanaethau a phrofiadau a dylem eu cynnwys yn y broses o dreialu prototeipiau, datblygu gwasanaethau digidol, ac ati yn gynnar.

Mae’r cais am werth ym maes gofal iechyd yn un byd-eang, ac mae’n gwasanaethu marchnad enfawr, felly dylem gydweithio’n fwy effeithiol gyda’r diwydiannau gwyddorau bywyd er mwyn elwa ar eu gwybodaeth a’u hymdrech. Mae gennym bethau y mae partneriaid yn ei chael hi’n anodd iawn eu caffael – gwybodaeth ymarferol, profiad a greddf glinigol, mynediad i gleifion, graddfa genedlaethol, cwmpas cynhwysfawr, ymddiriedaeth a hyder – pan rydym yn gweithio gydag eraill mae angen i ni ddeall gwerth system wedi’i sefydlu o’r fath. Bydd hyn yn helpu i sicrhau ein bod yn cydgynhyrchu, rhannu ymdrech a gwobrau, gyda phob partner yn cyfrannu’n deg ac yn elwa ar hyn.

Dim ond gwneud yr hyn y gallwch chi ei wneud

Nid yw’n bosibl i un person yn unig fynd ag enghraifft o arloesi o’r syniad gwreiddiol i sefyllfa lle y caiff ei mabwysiadu’n eang. Mae pob agwedd ar arloesi – datblygu prototeip, diogelu eiddo deallusol, codi arian, datblygu busnes, hyfforddi pobl, gwerthu a marchnata – yn gofyn am sgiliau gwahanol ac nid yw llawer ohonynt yn bodoli ar hyn o bryd o fewn ein system gofal iechyd. Mae angen i ni fynd i’r afael â’r bwlch hwn mewn dwy ffordd.

Yn gyntaf, mae angen y sgiliau cywir a’r profiad sydd ar gael.  Weithiau bydd hyn yn golygu rhyddhau pobl o’u rôl bresennol, ond yn amlach bydd yn golygu defnyddio timau ymroddedig a phrofiadol i gyflymu’r gwaith o ddatblygu syniadau a phrosiectau. Bydd eu gallu, effeithiolrwydd ac arbenigedd yn datblygu drwy ganolbwyntio’n gadarn ar y gweithgarwch yma, yn yr un modd ag y gwnawn ar gyfer arferion clinigol.

Yn ail, mae angen i ni fagu ymddiriedaeth a hyder yn yr ymagwedd hon. Mae llawer o bobl yn gafael mor dynn mewn syniad fel nad yw’n bosibl ei ddatblygu a’i gymhwyso. Yn aml mae hyn oherwydd credant y gellid cymryd mantais arnynt neu eu hatal rhag cael cyfran deg o ran gwerth eu syniad. Dyma dir heriol ond un ffordd o ymdrin ag ef yw nodi llwybr arloesi systematig sy’n cynnig sicrwydd o ran cyfrinachedd, buddiannau cystadleuol a datblygu masnachol. Mae llwyddiant yn ffynnu yn sgil llwyddiant.

Nid yw hyn yn golygu y gellid dirprwyo elfennau arloesi i bobl/sefydliadau eraill. Mae darparu gwasanaethau yn debygol o fod wrth wraidd y rhan fwyaf o syniadau a bydd rheng flaen gofal iechyd bob amser yn rhywle lle y caiff arloesi ei ddatblygu, mireinio, profi a mabwysiadu. Mae bron pob person a fydd yn darparu gofal iechyd darbodus yn 2020 eisoes yn gweithio yng Nghymru a nhw yw’r bobl a fydd yn cyflawni’r trawsnewidiad cyflym sydd ei angen arnom. Mae angen i ni ddatblygu gallu a chapasiti ar frys a gyda phwrpas – gan ledaenu sgiliau arloesi drwy gydol ein gweithlu, a chreu amgylchedd lle y gellid eu defnyddio.

Sut i sicrhau y bydd arloesi yn digwydd

Mae arloesi yn ymwneud â phobl yn y pen draw. Wrth ofyn sut y gellid sicrhau y bydd arloesi yn digwydd, yr ateb a awgrymir gan amlaf yw drwy arweinyddiaeth sy’n cefnogi’r gwaith o ddatblygu diwylliant o arloesi. Mae’r ddau beth hyn yn bwysig ond mae’r ymagwedd hon yn unig yn diystyru’r heriau sydd ynghlwm wrth newid sefydliadol, yn methu o ran ystyried rhwystrau strwythurol sy’n atal arloesi, ac mewn rhai achosion yn tybio bod diwylliant yr un fath â gallu.

Efallai bod hyn hefyd yn gor-ddweud y gwrthwynebiad diwylliannol i arloesi oherwydd mae pobl yn fodlon iawn i arloesi a mabwysiadu pethau newydd os yw’n rhwydd ac yn ddeniadol iddynt.  Felly yn ogystal â chanolbwyntio ar arweinyddiaeth a diwylliant, dylem geisio gwneud y gwaith o arloesi a mabwysiadu yn rhwyddach ac yn fwy gwobrwyol i bawb. Bydd angen llywio arloesi tuag at y meysydd lle mae ei angen fwyaf oherwydd dyna lle mae’n debygol o wneud y gwahaniaeth mwyaf, a chyflawni’r gwelliannau gorau.

Defnyddio gwybodaeth

Mae gwybodaeth yn hybu gwelliannau bob cam o’r ffordd. Mae edrych ar gydymffurfiaeth ac amrywiaeth yn helpu canolbwyntio sylw ar bethau sy’n wahanol i’r arfer. Bydd deall yr adnoddau a’r canlyniadau sydd ynghlwm wrth lwybr clinigol yn amlygu meysydd i’w gwella, neu’n nodi gwerth posibl drwy atal neu ymyrryd yn gynnar. Mae gwybodaeth o’r fath yn cynhyrchu gwybodaeth a dealltwriaeth newydd, sy’n ysgogi arloesi yn y pen draw. Mae gwybodaeth hefyd yn helpu mesur effaith a darparu adborth ar newidiadau arbrofol cynyddrannol wrth ddatblygu proses, cynnyrch neu wasanaeth newydd, felly mae’n rhan allweddol o’r llwybr arloesi.

Mae arfarnu a gwerthuso sy’n seiliedig ar dystiolaeth yn rhan hanfodol o’r broses fabwysiadu. Mae angen i system iechyd ddarparu sylfaen gadarn ar gyfer arloesi, ac mae sicrhau y caiff gwybodaeth ei chasglu’n rheolaidd, a bod y wybodaeth honno’n gynhwysfawr, yn gywir, yn gyson ac yn amserol, yn rhan fawr o hyn. Mae angen yr un wybodaeth ar gleifion a’r cyhoedd er mwyn i gydgynhyrchu ddod yn realiti.

Datblygu system

Mae pobl yn teimlo’n gyfforddus pan fydd pethau’n glir ac yn sicr. Mae clinigwyr yn deall methodolegau a llwybrau. Bydd ganddynt fwy o hyder i arloesi os bydd ymagwedd glir i arloesi, a gaiff ei chyflawni mewn ffordd systematig. Os bydd pobl yn gwybod beth fydd yn digwydd i’w syniad pan fyddant yn ei rannu neu’n ei ddatgelu, yna byddant yn fwy parod i wneud hynny, hyd yn oed os bydd tebygolrwydd y caiff y syniad ei wrthod. Mae hyn yn bwysig oherwydd ychydig iawn o syniadau fydd yn cael eu mabwysiadu’n eang a bydd y rhan fwyaf ohonynt yn methu erbyn y cam cyntaf, felly mae angen i bobl fod yn barod i gael eu siomi. Felly, mae llwybr arloesi sydd wedi’i gyflwyno’n dda yn offeryn hanfodol ar gyfer hyrwyddo ymwybyddiaeth a chyfranogiad mewn perthynas ag arloesi, yn ogystal ag offeryn ar gyfer rheoli disgwyliadau, ac ar gyfer rheoli perfformiad timau a swyddogaethau arloesi.

Darparu strwythur

Mae pobl hefyd yn teimlo’n hyderus pan fydd pethau’n real. Nid yw hyn yn golygu buddsoddi mewn briciau a morter ond mae’n golygu sicrhau bod gennych wasanaethau y gellir uniaethu â nhw, timau ymroddedig, calendr o ddigwyddiadau wedi’i gyhoeddi a phethau diriaethol eraill y gall pobl ymgysylltu â nhw. Mae’r strwythurau hyn yn atgyfnerthu ymrwymiad sefydliadol ac arweiniol i arloesi ac maent hefyd yn ffyrdd cyfarwydd y gall pobl eu defnyddio i gael mynediad i’r adnoddau sylfaenol sydd eu hangen arnynt i gefnogi arloesi, fel cyngor arbenigol, cymorth ymarferol, rhwydweithiau a phartneriaid, gwybodaeth, eglurhad a sicrwydd. Dylid ymgorffori hyn yn yr hyfforddiant a’r addysg ar gyfer rheolwyr a chlinigwyr.

Buddsoddi adnoddau

Ar gyfer pob syniad sydd â photensial go iawn daw pwynt lle mae angen adnoddau ychwanegol. Mae angen pobl ac arian ar bob enghraifft o arloesi er mwyn symud yn gyflym o syniad i arfer eang. Nid yw hyn yn berthnasol i syniadau masnachol yn unig: mae angen help hyd yn oed ar welliannau i arferion er mwyn iddynt gael eu mabwysiadu’n eang, oherwydd nid yw tystiolaeth fel arfer yn ddigon heblaw ei bod yn hawdd i’w hailadrodd ac wedi’i hategu gan hyrwyddo, cyfathrebu, hyfforddiant, cynnyrch, systemau a meddalwedd.

Mae adnoddau yn brin, felly mae angen system sy’n gallu eu dyrannu i’r prosiectau cywir, a hynny mewn ffordd gadarn a thryloyw, gan sicrhau cyflawniad yn barhaus yn erbyn cerrig milltir heriol. Mae hyn yn cynnwys penodi pobl i brosiectau ochr yn ochr ag arian, gan adlewyrchu’r egwyddor ddarbodus, sef dim ond gwneud yr hyn y gallwch ei wneud, yn ogystal â chyn lleied o ymyrryd priodol â phosibl.

Darparu lle i arloesi

Mae’n anodd arloesi yn eich amser hamdden ac mae’n anodd arloesi mewn sefydliad mawr iawn. Mae angen i ni ddarparu lle i arloesi: os ydynt yn addas ar gyfer y dasg, dylid rhyddhau pobl o’u rolau dyddiol; os bydd angen amddiffyn pethau rhag galwadau a phwysau eraill, i fod yn hyblyg, neu i weithio gyda phartneriaid, yna efallai y byddai’n well eu lleoli hyd braich o’r gwaith o ddarparu gwasanaethau. Mae darparu lle a’r amgylchedd cywir hefyd yn golygu creu lle ar gyfer methiant, er mwyn sicrhau nad ydym yn niweidio pobl sy’n fodlon mynd i’r eithaf wrth arloesi.

Diwylliant

Yn olaf, mae angen arweinyddiaeth glir, anogaeth gyson, cymhellion a chydnabyddiaeth ar arloesi. Mae angen datblygu sgiliau drwy’r gweithlu a dangos cyfranogiad ar bob lefel. Yn ogystal â threiddio i’n sefydliadau, rhaid i arloesi wahodd cyfraniad a chydweithrediad gan bartneriaid allanol, gan gynnwys cleifion a’r cyhoedd.  Mae gweithio tuag at system well o ofal iechyd darbodus er budd pob un ohonom, felly mae gennym oll ran gyfartal i’w chwarae.

Y camau nesaf:
  • Creu strwythur cenedlaethol ar gyfer arloesi, gan fabwysiadu’r egwyddorion cyffredinol a nodwyd yma, defnyddio argymhellion a wnaed gan y Bwrdd Arferion Gorau ac Arloesi ym maes Iechyd a Lles, a sicrhau ei fod yn cael ei lywio gan fodelau arfer gorau mewn rhannau eraill o’r GIG ac yn rhyngwladol
  • Gosod a chyflawni ymagwedd systematig i arloesi, sy’n helpu hyrwyddo dealltwriaeth, dyrannu adnoddau, rheoli disgwyliadau, a hybu perfformiad
  • Rhaid i bob bwrdd iechyd ymrwymo i arloesi, drwy benodi hyrwyddwr i’r bwrdd, cyfarwyddwr gweithredol arweiniol, a thîm neu swyddogaeth arloesi sydd ag adnoddau ymroddedig ac wedi’u diogelu. Dylai arloesi fod yn amlwg mewn cynlluniau tymor canol integredig
  • Darparu cronfa Buddsoddi i Newid, a fydd yn: neilltuo cymhellion i enghreifftiau o arloesi a fydd yn ymdrin â heriau hysbys, yn gyson â gofal iechyd darbodus; a darparu adnoddau i hybu arloesi cyflym, gan ddefnyddio timau arbenigol a cherrig milltir ar gyfer cyflawni.
  • Gweithredu strategaeth sgiliau wedi’i ffocysu ar gyfer arloesi a gwelliannau, a fydd yn datblygu gallu’r gweithlu, a dylai hefyd gynnwys mesurau i greu amgylchedd gwell ar gyfer defnyddio sgiliau arloesi.

Ein huchelgais yw sicrhau bod y GIG yng Nghymru yn cael ei ddiffinio drwy ei ymrwymiad i arloesi, a ddangosir drwy ei gymorth ar gyfer ymchwil a’i lwyddiant wrth fabwysiadu a lledaenu’r arferion clinigol, y gwasanaethau a’r syniadau gorau, mwyaf trawsnewidiol ac arloesol.

Mae pobl wych yn gweithio i’r GIG yng Nghymru gyda syniadau gwych.  Drwy ganolbwyntio ar arloesi darbodus, byddwn yn galluogi ac yn annog staff i droi’r syniadau arloesol hynny yn realiti. Bydd hyn yn arwain at ofal a chanlyniadau gwell ar gyfer ein cleifion.


Darllen Pellach

Christensen C, Grossman J, Hwang J. The Innovator’s Prescription: A Disruptive Solution to Healthcare. McGraw-Hill; 2009.

Health and Wellbeing Best Practice and Innovation Board. Reports and Recommendations. 2013; Available at http://www.wales.nhs.uk/sitesplus/888/page/67458

NHS England. Innovation Health and Wealth: Accelerating Adoption and Diffusion in the NHS. 2011; Available at http://www.england.nhs.uk/wp-content/uploads/2014/02/adopt-diff.pdf

Topol E. The Creative Destruction of Medicine: How the Digital Revolution Will Create Better Health Care. Basic Books; 2012.

Welsh Government. Innovation Wales. 2013; Available at http://wales.gov.uk/topics/businessandeconomy/innovation/innovation-strategy-wales/?lang=en


Gadael sylw


0 Sylwadau

Gadael sylw

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *

Gwyliwch Chris Martin yn siarad mwy am yr erthygl hon, cliciwch ar y fideo.

Enghreifftiau o arferion da: Canolfan Arloesi ym maes Gwella Clwyfau

Mae’r Ganolfan Arloesi ym maes Gwella Clwyfau yn ganolfan Cymru gyfan ar gyfer ymchwilio, addysgu ac arloesi ym maes gwella clwyfau a’u hatal.  Derbyniodd arian sefydlu gan Lywodraeth Cymru a phob bwrdd iechyd, ac mae’n gweithredu fel canolfan gydweithredol hyd braich rhwng y GIG, prifysgolion a diwydiant.  Mae’r ymagwedd aml-bartner hon yn cysylltu’r gwaith o ddarparu gwasanaethau clinigol â gwaith ymchwil, arloesi a gwella, a hynny mewn ffordd systematig.  Mae gan y ganolfan gysylltiadau rhyngwladol hefyd ac mae eisoes wedi cyfrannu at y broses o ddenu dau gwmni newydd i fuddsoddi yng Nghymru.

Gwneud iddo ddigwydd

  1. Rhaid i ni arloesi nawr - mae’r ffordd y buom yn darparu gwasanaethau gofal iechyd dros y 65 mlynedd diwethaf yn golygu ein bod yn ei chael hi’n anodd cadw i fyny gyda pha mor gyflym y mae pethau’n newid. Dyma rywbeth y mae rhaid i ni ymdrin ag ef.
  2. Rhaid i ni arloesi i ddarparu gofal iechyd darbodus – arloesi yw’r elfen hanfodol a fydd yn ein galluogi i weithio allan sut y gallwn drawsnewid ein model gofal iechyd presennol i fodel sy’n adlewyrchu egwyddorion gofal iechyd darbodus.
  3. Mae angen arloesi darbodus arnom - mae angen ymagwedd arnom sy’n ymateb i anghenion Cymru a dylid cymhwyso’r egwyddorion canlynol i’r ffordd rydym yn arloesi: gwneud dim niwed, cyn lleied o ymyrryd priodol â phosibl, tegwch a chydgynhyrchu.
  4. Mae angen i ni ymrwymo adnoddau i sicrhau bod arloesi yn digwydd – dylid defnyddio gwybodaeth i hybu gwelliannau, dilyn ymagwedd systematig, sefydlu strwythurau cymorth, creu a diogelu lle ar gyfer arloesi, a datblygu diwylliant o arloesi a gallu i arloesi.